Relacja Nuncjusza w RPA: Spotkanie z misjonarzami w Centrum Ojca Pio

Kiedy wczesnym rankiem 19 sierpnia 2026 roku wyjeżdżałem z progów Nuncjatury Apostolskiej w Pretorii, wokół panowały jeszcze głębokie ciemności.

Zmierzałem na drugi koniec miasta, do Centrum Ojca Pio, gdzie od kilku dni trwały Warsztaty Orientacyjne dla Nowych Misjonarzy w Afryce Południowej, zorganizowane pod egidą Południowoafrykańskiej Konferencji Biskupów Katolickich (SACBC) i Konferencji Przełożonych Życie Konsekrowanego w RPA (LCCLSA).

W miarę upływu minut i pokonywania kolejnych kilometrów, horyzont zaczął łagodnieć, ustępując miejsca budzącemu się świtowi. Gdy dotarłem na miejsce, Pretoria przywitała mnie olśniewającym, pełnym słońca, prawdziwie wiosennym dniem – tak charakterystycznym dla tej porę roku w Afryce Południowej. Ta uderzająca zmiana aury od mroku do pełnego światła wydała mi się niezwykle symbolicznym tłem dla misyjnej drogi tych, z którymi miałem się za chwilę spotkać.

Chociaż na zewnątrz słońce operowało już bardzo śmiało, wnętrze klasztornej kaplicy wciąż trzymało nocny chłód. W ławkach zasiadło 21 uczestników warsztatów – kapłanów, zakonników i sióstr zakonnych, którzy niedawno przybyli do regionu SACBC, obejmującego RPA, Botswanę i Eswatini. Niska temperatura dała się nam wszystkim we znaki. Misjonarze siedzieli w grubych kurtkach, a jedna z sióstr zakonnym zmarzła na tyle, że z rezygnacją, ale i z właściwym osobom konsekrowanym pragmatyzmem, szczelnie opatuliła się ciepłym kocem.

Ta surowość poranka nie ostudziła jednak gorącej atmosfery modlitwy. Sprawowanie Najświętszej Ofiary dla tej grupy było dla mnie momentem głębokiego wzruszenia. Ci ludzie reprezentowali żywy Kościół, który porzuca swoje zabezpieczenia, by iść na peryferie świata.

W czasie liturgii słowa, nawiązując do przeżywanych przez nich dni formacji, wygłosiłem do nich następujące słowo: „Na początku tej celebracji eucharystycznej poczytuję sobie za wielką radość, że mogę przekazać każdemu z Was serdeczne pozdrowienia, duchową bliskość oraz apostolskie błogosławieństwo Ojca Świętego, Papieża Leona XIV. Papież rezerwuje dla misjonarzy szczególne miejsce w swoim sercu i z wdzięcznością oraz modlitwą towarzyszy wszystkim, którzy opuszczają swoją ojczyznę, rodzinę, język i znane sobie otoczenie, aby głosić Ewangelię Jezusową.

W swoim Orędziu na 100. Światowy Dzień Misyjny, który będziemy obchodzić 18 października tego roku, Papież Leon XIV wyraża szczególną wdzięczność misjonarzom ad gentes. Porównując ich do świętego Franciszka Ksawerego, Ojciec Święty przypomina, że opuścili oni swoją ojczyznę, swoje rodziny i wszelkie formy bezpieczeństwa, aby nieść Chrystusa i Jego miłość do miejsc często trudnych, ubogich, dotkniętych konfliktami lub odległych kulturowo. Pomimo przeciwności i ludzkich ograniczeń, nadal z radością oddają samych siebie, wiedząc, że Chrystus i Jego Ewangelia są największymi skarbami, jakie można ofiarować ludzkości.

Drodzy misjonarze, te słowa Ojca Świętego są dziś skierowane w bardzo szczególny sposób do Was. Odpowiedzieliście na wezwanie Pana i przybyliście do Afryki Południowej. Niektórzy z Was przemierzyli ogromną odległość. Zostawiliście ludzi, których kochacie, wspólnoty, które Was uformowały, zwyczaje, dzięki którym czuliście się jak w domu, oraz języki, w których mogliście wyrażać się swobodnie i naturalnie. Teraz rozpoczynacie — lub przygotowujecie się do rozpoczęcia — nowy rozdział Waszego misyjnego powołania.

Te warsztaty orientacyjne nie są zatem jedynie praktycznym wprowadzeniem do nowego kraju czy terytorium duszpasterskiego. Są one momentem łaski. Są zaproszeniem do odnowienia owego fundamentalnego „tak”, które niegdyś ofiarowaliście Chrystusowi. Pan wzywa Was, abyście odkryli Go na nowo w ludach, kulturach, radościach, zmaganiach i nadziejach Afryki Południowej.

Pierwsze czytanie, zaczerpnięte z Księgi Proroka Ezechiela, niesie mocne i wymagające przesłanie dotyczące pasterzy Izraela. Bóg potępia tych pasterzy, którzy pasą samych siebie, zamiast paść stado. Spożywają mleko, ubierają się w wełnę i dbają o własną wygodę, ale nie wzmacniają słabych, nie leczą chorych, nie opatrują skaleczonych, nie sprowadzają zabłąkanych ani nie szukają zagubionych.

Fragmentu tego nie należy rozumieć jedynie jako potępienia ludzi żyjących wiele wieków temu. Jest to żywe słowo skierowane do dzisiejszego Kościoła, a w szczególny sposób do wszystkich, którzy otrzymali odpowiedzialność duszpasterską i misyjną. Bóg mówi wyraźnie przez Ezechiela: słabych trzeba wzmocnić, chorych otoczyć opieką, rannych opatrzyć, zabłąkanych sprowadzić, a zagubionych odszukać. Tutaj odnajdujemy cały program misyjny.

Wzmacniać słabych oznacza pozostawać blisko tych, których wiara jest krucha, których nadzieja gaśnie lub których brzemię stało się zbyt ciężkie. Troszczyć się o chorych oznacza nie tylko reagować na chorobę fizyczną, ale także rozpoznawać ukryte rany samotności, odrzucenia, ubóstwa, przemocy i rozpaczy. Opatrywać zranionych oznacza cierpliwie towarzyszyć tym, którzy noszą w sobie bolesne wspomnienia. Sprowadzać zabłąkanych oznacza raczej otwierać drzwi niż budować mury. Szukać zagubionych oznacza opuścić nasze wygodne przestrzenie i wyjść naprzeciw tym, którzy już od nikogo nie oczekują, że będzie ich szukał.

Na końcu tego fragmentu Bóg składa piękną obietnicę: „Ja sam będę szukał moich owiec i sam będę miał o nie pieczę”. To jest źródło naszej nadziei. Misja nie zaczyna się od nas. Ona zaczyna się w sercu Boga.

W dzisiejszej Ewangelii Jezus mówi o robotnikach powołanych do pracy w winnicy. Jedni zostają najęci wczesnym rankiem, inni o trzeciej, szóstej i dziewiątej godzinie, a jeszcze inni dopiero pod koniec dnia. Gdy nadchodzi wieczór, właściciel ziemi daje każdemu z nich taką samą zapłatę.

Ludzki rozum natychmiast zaczyna kalkulować: Kto pracował dłużej? Kto wycierpiał więcej? Kto zasługuje na większą nagrodę? Robotnicy, którzy pracowali przez cały dzień, szemrali, ponieważ wierzyli, że hojność okazana innym pomniejsza wartość ich własnego trudu. Właściciel odpowiada: „Przyjacielu, nie czynię ci krzywdy… Czy zazdrosnym okiem patrzysz na to, że ja jestem dobry?”.

Winnica należy do Boga. Wezwanie pochodzi od Boga. Praca jest podtrzymywana przez Bożą łaskę, a ostateczną nagrodą jest sam Bóg.

Niektórzy misjonarze przybywają, gdy wspólnoty już rozkwitają, ponieważ inni trudzili się przez wiele lat. Niektórzy są powołani do siania ziarna, którego owoców nigdy nie ujrzą. Inni zbierają plony tam, gdzie nie siali. O jednych się pamięta i otacza szacunkiem, inni pracują wiernie w ukryciu. Jedni posiadają wielkie talenty, podczas gdy inni służą poprzez prostą, codzienną wierność. Jednak każdy jest powołany przez tego samego Pana i zaproszony do tej samej winnicy.

Gdy rozpoczynacie ten nowy etap, nie stójcie bezczynnie na rynku. Pan wzywa Was dzisiaj do swojej winnicy. Dobrze wykorzystajcie powierzony Wam czas, gdyż nasz czas nie należy całkowicie do nas; należy on do Ojca i musi być oddany na służbę Kościołowi i Jego ludowi.

Idźcie do winnicy bez lęku. Idźcie nie jako panowie, lecz jako słudzy; nie jako właściciele, lecz jako zarządcy; nie sami, lecz razem z całym Kościołem.

Wzmacniajcie słabych. Uzdrawiajcie chorych. Opatrujcie rannych. Przyjmujcie... te, które zabłądziły. Szukajcie tych, którzy czują się zapomniani. Bądźcie hojni, ponieważ Bóg jest hojny. Bądźcie cierpliwi, ponieważ Bóg był cierpliwy wobec Was. Bądźcie miłosierni, ponieważ sami żyjecie z miłosierdzia.

Niech Najświętsza Maryja Panna, Gwiazda Ewangelizacji, Wam towarzyszy. Ona przyjęła Słowo, nosiła Chrystusa w sobie i z radością niosła Go innym. Niech uczy Was słuchać przed mówieniem, służyć bez szukania uznania i trwać wiernie pod Krzyżem.

Niech święty Franciszek Ksawery wyprosi Wam misyjną odwagę; niech święty Franciszek z Asyżu nauczy Was czynić Bożą miłość widzialną; a święta Teresa od Dzieciątka Jezus niech pomaga Wam kochać Jezusa i sprawiać, by był miłowany.

Niech Chrystus, Dobry Pasterz i Pan winnicy, idzie przed Wami na każdej drodze, pozostaje przy Was w każdej trudności i działa przez Was, aby ludy Afryki Południowej mogły spotkać w Waszych słowach, Waszej służbie i Waszym życiu radosną i przemieniającą miłość Boga. Amen”.

Po zakończeniu Eucharystii i wspólnym śniadaniu, z satysfakcją przyglądałem się programowi, który czekał na tych młodych duchem ewangelizatorów. Moja obecność przypadała dokładnie na czwarty dzień ich intensywnego, 11-dniowego kursu (16–26 sierpnia).

Z perspektywy Nuncjusza niezwykle budujący jest fakt, jak wszechstronnie Kościół w RPA przygotowuje swoich nowych współpracowników.

Analizując całą strukturę warsztatów, widać głęboką mądrość organizatorów. Misjonarze zdążyli już poznać historię tutejszego Kościoła oraz strukturę sekretariatu Konferencji Episkopatu RPA w Khanya House. W kolejnych dniach przyjdzie im mierzyć się z ciekawymi wykładami o. Stana Muyebe, OP na temat realiów społeczno-gospodarczych RPA, Botswany i Eswatini, a także z tak fundamentalnymi dla zrozumienia Afryki pojęciami jak afrykański światopogląd, kult przodków, tradycje Ubungoma czy wreszcie niezastąpione kulturowo Ubuntu. Program nie pomija także ludzkiej strony ich powołania, przewidując sesje poświęcone zdrowiu w jego szerokim aspekcie.

Opuszczałem Centrum Ojca Pio z sercem przepełnionym pokojem. Choć poranek był chłodny, a mroki nocy dopiero ustępowały, to patrząc w oczy tych 21 misjonarzy, nie miałem wątpliwości, że do winnicy Pańskiej w Afryce Południowej wchodzą robotnicy pełni Bożego światła i zapału. Otaczam ich moją stałą modlitwą, prosząc, by tutejsza ziemia przyjęła ich z taką samą ciepłą otwartością, z jaką poranne słońce rozświetliło dziś całą Pretorię.

✠ Henryk M. Jagodziński
NUNCJUSZ APOSTOLSKI W RPA, LESOTHO, NAMIBII, ESWATINI i BOTSWANIE

Pretoria, dnia 20 sierpnia 2026 r.